Haber fotoğrafı: © AP Photo Rick Rycroft
Avustralya’da 16 yaş altındakilerin sosyal medya kullanmasını yasaklayan ve dünyadaki en katı düzenlemelerden biri olarak görülen yasa 10 Aralık 2025’te yürürlüğe girdi. Bu süre içinde sosyal medya şirketleri, reşit olmayanlara ait yaklaşık 5 milyon hesabı kaldırdı.
Ülkenin internet düzenleyici kurumu, 15 Ocak Perşembe günü yaptığı açıklamada, 10 Aralık’ta yürürlüğe giren yasaya uyum kapsamında sosyal medya platformlarının 16 yaş altındakilere ait yaklaşık 4,7 milyon hesabı sildiğini bildirdi. eSafety Komiseri’ne göre, perşembe günü yayımlanan veriler, büyük platformların 16 yaş altındakilerin hesap açmasını engellemek için somut adımlar attığına dair erken bir gösterge niteliğinde. eSafety Komiseri Julie Inman Grant, “eSafety’nin düzenleyici rehberliği ve platformlarla yürüttüğü temasın şimdiden kayda değer sonuçlar verdiği açık,” ifadelerini kullandı.
Veriler, hükümetin uyum sürecine ilişkin açıkladığı ilk veriler olma özelliğini taşıyor ve teknoloji şirketlerinin kurallara uymak için ciddi adımlar attığını gösteriyor.
Danimarka gibi bazı ülkeler de benzer yasaları gündemine almış durumda. Danimarka, kasım ayında 15 yaş altındakilerin sosyal medyaya erişimini engellemeye yönelik bir anlaşmaya vardığını duyurdu. Bu düzenlemenin 2026 ortasına kadar yasalaşması mümkün.
Kurallar işe yarıyor mu?
Düzenleme, ebeveynleri ya da çocukları sorumlu tutmak yerine platformları hedef alıyor. Kuralları ciddi ya da tekrarlayan şekilde ihlal ederek 16 yaş altındaki kullanıcıların hesap açmasına izin veren şirketler 49,5 milyon Avustralya dolarına (yaklaşık 27 milyon Euro) kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabiliyor. Grant, 16 yaş altına ait bazı hesapların hâlâ aktif olduğuna dair haberlerin bulunduğunu kabul ederken, platformların tam uyum sağlayıp sağlamadığını söylemek için henüz erken olduğunu vurguladı. Ancak ilk işaretlerin umut verici olduğunu da ekledi: “Bazı çocuklar sosyal medyada kalmak için yaratıcı yollar bulabilir. Ancak toplumda uygulanan diğer güvenlik yasalarında olduğu gibi, başarının ölçütü zararın azaltılması ve kültürel normların yeniden şekillenmesidir.”
Etkisi ne oldu?
Grant, ülkenin en büyük yaş doğrulama sağlayıcılarından üçünün, sosyal medya için asgari yaş kuralının Avustralya’da uygulanmasının “nispeten sorunsuz” geçtiğini bildirdiğini söyledi. Ancak yasağın gerçek etkisinin haftalar ya da aylar içinde değil, muhtemelen nesiller boyunca ölçülebileceğini vurguladı. “Bu yolculuğun henüz başındayız ve platformların kendi koşullarına göre farklı yaklaşımlar benimsediği açık. Bu da şu anda ortaya çıkan veriler ve sonuçlar arasında farklılıklara yol açıyor,” diyen Grant, şöyle devam etti: “Elbette bugün bazı olumlu değişimler net biçimde görülebilir; ancak Avustralyalı çocuklar ve aileler üzerinde daha uzun vadeli normatif değişimlerin ve bunlara bağlı olumlu etkilerin tam anlamıyla ortaya çıkması yıllar alabilir.”
