Gottex, moda tarihinin güçlü ve sembolik markalarından biridir. Bu markayı özel kılan yalnızca mayo tasarımları değil, arkasındaki hayat hikâyesidir. Gottex’in kurucusu LEAH GOTTLIEB, 20. yüzyılın en sarsıcı deneyimlerinden biri olan Holokost’tan geçmiş, bu deneyimi estetik bir dile dönüştürmeyi başarmış bir kadındır. Onun hikâyesi, modanın yüzeysel bir tüketim alanı değil, hafıza, direnç ve yeniden doğuş alanı olabileceğini gösterir.

Başlangıçtaki yoksunluk ileride markanın kimliğini belirledi
Leah Gottlieb, Orta Avrupa’da doğmuş, Holokost’u yaşamış, savaş yıllarında zorunlu göç, yoksulluk ve kayıp deneyimlerinden geçmiştir. Savaş bittikten sonra İsrail’e gittiğinde elinde ne büyük bir sermaye ne de güçlü bir iletişim ağı vardı. Leah evlilik yüzüğünü satarak ve etrafından borç para alarak kendine bir dikiş makinesi satın aldı. Gottex’in temelleri küçük bir atölyede, elden kesilen kumaşlar ve sınırlı imkânlarla atıldı. Başlangıçtaki bu yoksunluk, ilerleyen yıllarda markanın estetik kimliğini belirleyen temel unsur oldu.

Gottex, kısa sürede sıradan bir mayo markası olmaktan çıktı. Leah Gottlieb’in tasarımları, mayoyu, yalnızca işlevsel bir giysi olarak değil, bedeni saran bir anlatı olarak tanınır kıldı.

Leah Gottlieb, 20. yüzyılın ikinci yarısında yalnızca bir moda markası yaratmış bir tasarımcı değil, büyük bir savaştan, sürgün ve yokluktan estetik, zarafet ve küresel bir başarı hikâyesi çıkarmış güçlü bir kadın figürüdür. Gottex markası, onun kişisel tarihinin, etik duruşunun ve kadın bedenine dair incelikli bakışının bir uzantısı olarak doğmuştur.

Leah Gottlieb, 1918 yılında Macaristan’da Yahudi asıllı bir ailede dünyaya geldi. İkinci Dünya Savaşı yıllarında eşi Armin Gottlieb ve kızları Miriam ve Judith ile birlikte Nazilerden kaçarak hayatta kalmayı başardı. Savaş sonrasında, Avrupa’nın yıkıntıları arasından 1949 yılında İsrail’e göç etti. Bu göç onun için yalnızca coğrafi değildi, aynı zamanda kültürel, psikolojik ve sınıfsal bir kopuştu. Yeni kurulan bir ülkede, sermayesi neredeyse hiç olmayan bir kadın olarak işe başlamak zorundaydı.



Avrupa’da edindiği terzilik ve tekstil bilgisi onun en önemli sermayesiydi. İlk dikiş makinesini evlilik yüzüğünü satarak, taksitle satın aldı. O yıllar yağmurluk dikerek hayatlarını kazanmaya çalışırken, ülkede neredeyse hiç yağmur yağmadığını, aksine pırıl pırıl bir güneşin varlığını görünce, her tipte ve ölçüde kadının bedenini estetik ve zarafetle buluşturan özgün mayo tasarımları geliştirdi. Bu çalışmalar Gottex markasının kurulmasına zemin hazırladı.

Leah Gottlieb’in özgün tasarımları
Gottex markası 1956 yılında, küçük bir atölyede kuruldu. Markanın adı “Got” (Gottlieb) ve “tex” (tekstil) kelimelerinin birleşiminden oluştu. Başlangıçta sıradan mayo üretimiyle yola çıkılsa da, Leah Gottlieb’in tasarımları kısa sürede alışılmışın dışına çıktı. Leah mayoyu işlevsel bir plaj giysisi olarak değil, kadın bedenini yaşayan, onu saklamadan ama teşhir etmeden onurlandıran bir zarafet nesnesi olarak ele aldı. Koleksiyonlarında genellikle, Nazi işgali sırasında hayatını kurtardığını düşündüğü çiçeklerden ilham alan dramatik ve çeşitli desenler yer alıyordu. Leah, ilhamını yeni ülkesinin ışığından ve zıt renklerinden aldığını söylüyordu. Altın yaldızlı detaylar, dramatik drapeler ve heykelsi formlar, markayı dönemin sade ve sportif anlayışından ayırdı. Leah’nın tasarımları, kadın bedenini disipline eden değil, ona eşlik eden bir estetik anlayışına sahipti. Şirket büyüdükçe Gottlieb, mayoları uyumlu üstler, pareolar, kaftanlar, tunikler, bol pantolonlar, küçük korseler ve eteklerle tamamlayarak plaj kombinleri yarattı.


Prenses Diana ile

1970 ve 80’li yıllarda Gottex, ülkeyi uluslararası moda sahnesinde temsil eden nadir markalardan biri haline geldi. New York, Paris ve Milano defilelerinde yer aldı. Hollywood yıldızları ve kraliyet mensupları tarafından tercih edildi. Brooke Shields, Elizabeth Taylor, Prenses Diana, İspanya Kraliçesi Sophia, Nancy Kissinger ve niceleri onun prestijli müşterileri arasındaydı.

Kadın emeğine alan açtı
Leah Gottlieb’in girişimciliği etik bir boyut da taşır. O, 2. Dünya Savaşı’nın ve yoksunluğun içinden gelen biri olarak üretimin yalnızca kâr değil, insan onuru meselesi olduğuna da inanıyordu. Atölyelerinde kadın emeğine alan açtı, uzun vadeli istihdamı önceledi ve modayı geçici bir tüketim değil, kalıcı bir ifade biçimi olarak gördü.



Ömrünün son yıllarında ekonomik zorluklar yüzünden Gottex farklı ellere geçmiş olsa da, Leah Gottlieb bugün hala “modanın büyükannesi” olarak tanınır. Markanın ruhunda bugün de Leah Gottlieb’in hikâyesi dolaşır: Sürgünden doğan bir estetik, travmadan süzülen bir zarafet ve kadın bedenine duyulan sessiz ama derin bir saygı...

Leah Gottlieb 2012 yılında, 94 yaşında iken yaşama veda etmiştir.

Kaynak: Wikipedia / Design Museum of Holon