Yapay zekâ, çok sayıda virüse karşı koruma sağlayabilecek ve salgınları önleyebilecek “tamamen yeni” bir aşı türü geliştirmek için kullanıldı. Cambridge Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, ilk kez bir aşının temel bileşeninin tamamen yapay zekâ tarafından tasarlandığını ve insanlar üzerinde denendiğini açıkladı.
Geliştirilen aşı, tüm Covid varyantlarını ve hayvanları enfekte eden ancak bir sonraki salgını başlatma potansiyeli olan virüsleri kapsayacak şekilde, tüm korona virüsler üzerinde etkili olacak biçimde tasarlandı. Çalışmalar henüz erken aşamada bulunuyor ancak ekip; grip ve Ebola ile mücadele edebilecek ayrı aşılar üzerinde de çalışıyor.
Aşılar, vücuda, bir enfeksiyonu nasıl tespit edeceğini öğreterek onunla savaşma şansını artırıyor. Ancak bazı virüsler dış görünüşlerini değiştirme, yani mutasyona uğrama konusunda yetenekli olduğu için aşıların koruyuculuğu hızla azalabiliyor. Covid ve kış gribi aşılarının düzenli olarak güncellenmesi bu nedenden kaynaklanıyor.
Cambridge Üniversitesinden Profesör Jonathan Heeney, yeni salgınlara veya pandemilere karşı önceden koruma sağlamayı hedeflediklerini belirtti.
Nasıl çalışıyor?
Cambridge’deki araştırmacılar, potansiyel viral tehditleri takip eden gözetim programları tarafından kaydedilen bir dizi korona virüsün genetik kodlarını topladı. Bu genetik kodlar yapay zekâ tarafından analiz edildi. Sistem, virüsler mutasyona uğrasa veya hayvanlardan insanlara yeni bir enfeksiyon geçse bile, tüm virüs ailesine karşı koruma sağlayacak şekilde bağışıklık sistemini eğiten bir “süper antijen” tasarladı.
Bağışıklık sisteminin saldırmayı öğrendiği yapılar olduğu için antijenler, aşıların en kritik bileşenini oluşturuyor.
Güvenilirlik testleri için 39 kişi üzerinde yapılan denemelerin ardından, aşının bağışıklık sistemini ne kadar iyi eğittiğini daha net anlamak amacıyla yaklaşık 200 kişinin katılacağı ikinci bir çalışma gerçekleştiriliyor.
Journal of Infection dergisinde ayrıntıları paylaşılan bulgular, bağışıklık sistemi üzerindeki etkinin “mütevazı” düzeyde olduğunu gösterse de çalışma bilim dünyasında heyecan yaratmaya devam ediyor.
Denemelerin bir kısmını Southampton Üniversitesinde gerçekleştiren Profesör Saul Faust, yapay zekâ tasarımının kesinlikle bir potansiyeli olduğunu ve heyecan verici olduğunu ifade etti.
H5N1 kuş gribi aşısı üzerinde hayvan araştırmaları yürütülüyor
Cambridge ekibi, her yıl uyarlanması gerekmeyen evrensel mevsimsel grip aşıları ile şu anda kuş popülasyonlarına zarar veren virüsün insanlarda bir pandemiye dönüşmesi ihtimaline karşı H5N1 kuş gribi aşısı üzerinde hayvan araştırmaları yürütüyor.
Yapay zekânın aşı araştırmalarında ezber bozacağını aktaran Oxford Aşı Grubu Direktörü Profesör Andy Pollard, yapay zekâ araçlarının bağışıklık sisteminin bir aşıya nasıl tepki vereceğini tahmin etme potansiyeli taşıdığını, bunun da geliştirmeyi çok daha hızlı hale getirerek hayat kurtaracağını ifade etti.
Kaynak: BBC
