Schneidertempel Sanat Merkezi çok özel bir sergiye ev sahipliği yapıyor. 7 Mayıs – 30 Haziran tarihleri arasında izlenebilecek olan sergi Osmanlı İmparatorluğu’nun en önemli fotoğraf stüdyolarından Sébah&Joaillier’nin arşivini, 35 yıldır sanat ve tasarım alanlarında aydınlatma projeleri geliştiren Tepta Aydınlatma’nın yaklaşımıyla bir araya getiriyor. Sergi, fotoğrafın yalnızca bir belge üretme aracı değil, aynı zamanda ışık aracılığıyla zamanı görünür kılan bir hafıza biçimi olduğunu yeniden düşünmeye davet ediyor.

Osmanlı İmparatorluğu’na fotoğrafın gelişi
Fotoğraf, Osmanlı İmparatorluğu’na keşfinden kısa süre sonra ulaştı. 1840’larda Doğu’ya gelen gezgin fotoğrafçıların ardından, 1850’lerden itibaren Pera’da, dönemin adıyla Grande Rue de Pera boyunca çok sayıda stüdyo açıldı. Bu ortamda ortaya çıkan Sébah&Joaillier, kısa sürede yalnızca Osmanlı coğrafyasında değil, uluslararası ölçekte de tanınan bir fotoğrafhane haline geldi.

Temelleri 1857 yılında Pascal Sébah tarafından atılan stüdyo, Polycarpe Joaillier’nin katılımıyla birlikte en parlak dönemine ulaştı. Sébah&Joaillier, İstanbul’un mimarisini, sokaklarını, insanlarını ve gündelik yaşamını, dönemin oryantalist bakışıyla birlikte ele alarak geniş bir görsel repertuar oluşturdu. Ürettikleri fotoğraflar, yalnızca estetik bir temsil sunmakla kalmadı; aynı zamanda 19. yüzyıl Osmanlı toplumunun sosyal ve kültürel yapısına dair kalıcı bir görsel arşiv niteliği kazandı.

Bugün bu miras, Joaillier ailesinin beşinci kuşak torunu Fabrizio Casaretto’nun yıllar süren araştırmaları ve arşiv çalışmaları sonucunda oluşturduğu koleksiyon aracılığıyla yeniden görünür hale geliyor. Sébah&Joaillier’nin fotoğraflarında yer alan mekânların bir kısmı bugün artık mevcut değil; portrelerde görülen kişiler ise çoktan tarihe karışmış durumda. Buna rağmen bu görüntüler, taşıdıkları netlik ve yoğunlukla güçlü bir varlık hissi yaratmaya devam ediyor. Sergi, tam da bu noktada, var olan ile artık var olmayan arasındaki ince sınırı görünür kılıyor.

Sergi, bu kapsamlı arşivi Tepta Aydınlatma’nın ışık kurgusuyla bir araya getirerek, fotoğraf ile ışık arasındaki ilişkiyi mekânsal bir deneyime dönüştürüyor. Işık burada yalnızca görüntüyü aydınlatan bir unsur değil; geçmişin izlerini bugüne taşıyan, görsel hafızayı yeniden katmanlandıran bir araç olarak konumlanıyor.

 

Fabrizio Casaretto
www.sebahjoaillier.com
@sebahjoaillier

 

Schneidertempel Sanat Merkezi
Bankalar Cad. Felek Sok. No:1, Karaköy
(Sergi: 7 Mayıs-30 Haziran / Pazartesi hariç Saat: 11.00-18.00)